KSIĄŻKI Literatura 

Gracze – Zagrać na mundialu i nie zwariować [recenzja]

Skoro zaczyna się właśnie szaleństwo związane z eliminacjami do mundialu, polecamy „Graczy” Bogdana Rymanowskiego: książkę ukazującą sylwetki trzynastu polskich piłkarzy, którzy mieli – czasem mniejszy, a czasem ogromny – wpływ na to, jak polska reprezentacja wypadała w dotychczasowych bojach o laury na futbolowych mistrzostwach świata.

Opisując w „Graczach” zarówno tych najpopularniejszych zawodników (np. Zbigniewa Bońka, Włodzimierza Lubańskiego, Grzegorza Latę i Roberta Lewandowskiego), jak i tych, których nie wszyscy współcześni kibice będą pamiętać (Jan Banaś, Adam Musiał, Marek Citko), Rymanowski pozornie zachęca czytelników do tego, żeby kąsać książkę na wyrywki – bo niektórzy na pewno będą woleli poznać tajemnice piłkarzy, których dobrze kojarzą, a inni odwrotnie, zamiast czytać po raz któryś o Bońku, popędzą raczej do rozdziałów o piłkarzach mniej znanych. Można i tak, choć największe wrażenie zrobią jednak „Gracze” czytani po kolei, czyli od Bońka do Lewandowskiego: dopiero wtedy poszczególne sylwetki układają się w barwną i spójną kronikę przemian w polskim futbolu.

Rzecz równie wciągająca i pasjonująca jak najlepsze mecze polskiej kadry – i pewnie z niej również nieraz będziecie sobie robić „ripleje”.

Autor wyszedł z założenia, że – w pewnym sensie rekompensując sobie niespełnione młodzieńcze marzenia o karierze na boisku piłkarskim – zaprezentuje w swoje książce subiektywną krajową „jedenastkę wszech czasów”. Ostatecznie wybrał aż trzynastu graczy, z których większość następnie solidnie przepytał – i to nie tylko z zagadnień czysto futbolowych, bo niejednokrotnie zdarza mu się również dotykać drażliwych kwestii politycznych, finansowych lub związanych z życiem prywatnym sportowców. I choć wszystko odbywa się jak najbardziej po dżentelmeńsku, to nie można Rymanowskiemu zarzucić, że pozwala rozmówcom uciekać od najtrudniejszych tematów czy zadowala się „odpowiedziami zastępczymi” (Tomaszewskiego magluje w sprawie pomówień jakoby pomagał swego czasu SB jako „konsultant Alex”, Bońkowi każe się tłumaczyć z rzekomego upokorzenia Deyny tuż przed tym, jak ten drugi miał wykonywać ważny rzut karny, a z Iwana wyciąga informacje, których ten nie odważył się zamieścić nawet w swojej niesławnej, przez wielu piłkarzy przyjętej z niesmakiem książce „Spalony”).

W związku z tym, że jedenastka – przepraszam, trzynastka – Rymanowskiego obejmuje wyłącznie piłkarzy żyjących, autor mógł ze wszystkimi swoimi bohaterami przeprowadzić rozmowy (nie udało mu się tylko w jednym przypadku, o czym za chwilę), dzięki czemu mamy do czynienia z materiałem świeżym, żywym i pełnym emocji. A do tego bardzo przystępnie zaprezentowanym: każdy rozdział zawiera kilka zdjęć (zazwyczaj z boiska, choć nie tylko), krótki wstęp ujawniający najważniejsze punkty w CV danego piłkarza, a wreszcie sam wywiad przetykany cytatami ze wspomnień innych piłkarzy albo trenerów, czy też fragmentami wypowiedzi dziennikarzy i komentatorów. Dzięki temu nie ma tu żadnych niejasności i jeśli Boniek, Tomaszewski, Lato czy Iwan chcą w swoich rozmowach z Rymanowskim oczyszczać się z różnych zarzutów, to zawsze muszą ratować się stwierdzeniami typu „Andrzejowi się trochę pomieszało” (Boniek tłumaczy, że wcale nie miał się za co mścić na Deynie, co sugerował w swojej książce Iwan), a więc odnosząc się do konkretnych osób, a nie jakichś anonimowych plotek. Dzięki temu po przeczytaniu „Graczy” nawet najzagorzalszym kibicom obraz światka polskiego futbolu objawi się w nieco ostrzejszej niż dotąd formie – a sama lektura tych szczerych, często pełnych humoru rozmów sprawi im na pewno sporą przyjemność.

Jedynym zawodnikiem, z którym Rymanowski nie przeprowadza tu wywiadu jest Robert Lewandowski i w efekcie ostatni rozdział książki to tylko nakreślenie jego sylwetki oraz zbiór wypowiedzi na temat Lewandowskiego, jakich udzielili autorowi poprzedni rozmówcy (oceniając go jako gracza, z zazdrością wypowiadając się o jego zarobkach i gdybając z jakim klubem powinien się związać gdyby miał odchodzić z Bayernu Monachium). Jest to oczywiście w miarę sprawny pomysł na zamknięcie książki – i pewnie po prostu nie było innego sposobu, aby dopisać Lewandowskiego do listy bohaterów (a jednak taka publikacja bez jego nazwiska wydawałaby się trochę oszukana) – ale trzymanie się do samego końca formuły „wywiad plus cytaty” na pewno dałoby lepszy efekt. Szkoda też, że Rymanowski nie zdecydował się rozszerzyć książki o rozmowy z jeszcze jednym zasłużonym dla polskiej kadry bramkarzem (najlepiej Józefem Młynarczykiem) żeby Tomaszewski nie robił tu za jedynego eksperta w tej dziedzinie (rozumiem, że w „jedenastce” może być tylko jeden bramkarz, ale skoro i tak zrobiła się już trzynastka…) i szkoda, że przeplatając wywiady cytatami z innych książek i rozmów, ani razu nie odwołał się do żadnej wypowiedzi nieżyjącego już Włodzimierza Smolarka, który też przecież miał sporo do powiedzenia na temat kolegów z boiska, trenerów czy atmosfery rozgrywek prowadzonych na najwyższym szczeblu i zawarł swoje przemyślenia w książce „Smolar” – na pewno nie mniej wartościowej niż tak chętnie tu cytowany „Spalony”. Niezależnie od tego, książka Rymanowskiego to jednak rzecz równie wciągająca i pasjonująca jak najlepsze mecze polskiej kadry – i pewnie z niej również nieraz będziecie sobie robić „ripleje”.

Mankind divided
Poprzedni

Deus Ex: Rozłam ludzkości - Jaki piękny cliffhanger [recenzja]

klatwa_rodziny_palmisano-albatros-ebook-cov
Następny

Klątwa rodziny Palmisano - naiwny romantyzm w cieniu wielkiej wojny [recenzja]

Bartek Paszylk

Bartek Paszylk

Bartłomiej Paszylk jest autorem przekrojowej książki na temat kina grozy pt. „Leksykon filmowego horroru”, a także anglojęzycznej pozycji dotyczącej horrorów kultowych pt. „The Pleasure and Pain of Cult Horror Films”. Zajmował się również redagowaniem takich antologii grozy, jak: „City 1″, „City 2″ oraz „Najlepsze horrory A.D. 2012″.

Jego artykuły, recenzje i wywiady publikowano w popularnych czasopismach oraz portalach internetowych zarówno w Polsce, jak i zagranicą. Obecnie pełni funkcję redaktora magazynu Grabarz Polski i pisze teksty oraz recenzje dla Dzikiej Bandy, Nowej Fantastyki i Drivera.

Brak komentarzy

Dodaj komentarz