KSIĄŻKI RANKINGI 

100 najlepszych książek dla dzieci i młodzieży #10-1

Ostatnią dziesiątkę lektur dedykujemy młodzieży w wieku lat piętnastu.

10. „Wielki marsz” Stephen King jako Richard Bachman

wielki.marsz

Gdzie kupić?

„Wielki marsz” to najlepsza powieść Stephena Kinga napisana pod pseudonimem Richard Bachaman i w ogóle jedna z najlepszych tego pisarza. Można powiedzieć, że to prekursor dzisiejszych młodzieżowych antyutopii, ale kompletnie wyzbyty naiwności, pociesznej umowności i nadziei. Tu gra toczy się o najwyższą stawkę, nie ma mowy o radosnym obalaniu systemu i zacieśnianiu więzów przyjaźni. Nie ma mowy o współpracy, każdy z bohaterów, uczestników tytułowej rozgrywki, zdany jest tylko na siebie. To makabryczna i okrutna książka o przekraczaniu własnych granic, po której autentycznie bolą nogi, a na jej wspomnienie od razu chce się usiąść.

9. „Władca much” William Golding

władca much

Gdzie kupić?

Wstrząsająca historia o grupie chłopców, którzy w wyniku katastrofy lądują na bezludnej wyspie. Zauroczeni pięknem nowego lądu i pozbawieni nadzoru dorosłych samodzielnie próbują odtworzyć znane im struktury społeczne. Sielanka szybko zamienia się w koszmar, a konflikt między dwoma grupami eskaluje do formy ostatecznej. „Władcę much” można odczytywać na wielu poziomach, jako starcie totalitaryzmu z demokracją, przypowieść o mechanizmach władzy czy też opowieść o cienkiej granicy między człowieczeństwem a barbarzyństwem. Pozycja mocna, dosadna, kontrowersyjna i wywołująca skrajne emocje, która z hukiem otwieranych drzwi wyrwie młodego czytelnika z błogiego dzieciństwa.

8. „Dzień Tryfidów” John Wyndham

dzień tryfidów

Gdzie kupić?

„Dzień Tryfidów” zapowiada się jak tani horror klasy B, ale w rzeczywistości to fenomenalna powieść postapokaliptyczna, w której główną rolę odgrywają ni to rośliny, ni zwierzęta, tytułowe Tryfidy. Autor podsumował w powieści ludzkość jako gatunek, w pełni obnażając jego najgorsze cechy i niezdolność do logicznego myślenia. Zafundował przerażającą wizję upadku ery technologii oraz początek regresu i zezwierzęcenia cywilizacji. Wspaniałą lekcja pokory, nie tylko dla młodego czytelnika.

7. „Sokół maltański” Dashiell Hammett

sokół maltański

Gdzie kupić?

Dashiell Hammet uchodzi za twórcę czarnego kryminału. Jako pierwszy scharakteryzował cechy gatunki i z powodzeniem rozwinął je w swoich pięciu powieściach, z których najsłynniejszą jest właśnie „Sokół maltański”. W niej pojawił się Sam Spade, cyniczny, twardy, samotny detektyw lawirujący na krawędzi, który później stał się archetypem wykorzystywanym w niezliczonych powieściach, filmach i serialach. Jeśli nasza pociecha chce rozpocząć przygodę z kryminałem ,to właśnie od tej pozycji.

6. „Głęboki sen” Raymond Chandler

głębok isen

Gdzie kupić?

O ile Hammet jest ojcem czarnego kryminału, o tyle Chandler wyprowadził ten gatunek na wyżyny. „Głeboki sen” to jego debiutancka powieść, w której po raz pierwszy pojawia się Philip Marowe – detektyw idealista, cynik nadużywający alkoholu, który żyje w czarno białym świecie zdominowanym przez moralny upadek i wszechobecną przestępczość. Na tle zdegenerowanego Los Angeles, Marlowe, choć pełen wad i słabostek, dla wielu jawi się jako rycerz na białym koniu. Niektóre dialogi i opisy Chandler pisał w specyficzny sposób, zostały one później nazwane od jego nazwiska – chandleryzmami, a polegają one na łączeniu ironii z nieoczekiwanymi porównaniami, bądź też paradoksami.

5. „Amerykańscy bogowie” Neil Gaiman

amerykańscy bogowie

Gdzie kupić?

Oto książka, którą aby w pełni zrozumień trzeba przeczytać przynajmniej kilkanaście pozycji z niniejszej listy. „Amerykańscy Bogowie” to kocioł, w którym gotują się dziesiątki popkulturowych motywów, tropów i odniesień, począwszy od starożytnych mitologii większości kultur, po odniesienia do współczesnych wytworów sztuki. To świetnie napisane, wciągające kreacją postmodernistyczne fantasy, kryminał i powieść drogi w jednym. Depresyjne, gęste, mroczne, krwawe ale i realistyczne.

4. „Zły” Leopold Tyrmand

zły

Gdzie kupić?

Zastanawialiście się kiedyś kto był pierwszym polskim superbohaterem? Był nim Zły – warszawski mściciel o lśniących oczach i szybkich pięściach, który w czasach PRLu wymierzał sprawiedliwość wszelkiej maści oprychom. Powieść Tyrmanda ma w sobie epicki rozmach i doskonale miesza  ze sobą kryminał, sensację, romans, western i komiksowość, a przy okazji jest pełnym realizmu, ale doprawionym odrobiną karykatury, obrazem ówczesnej stolicy – swoistego zwierciadła czasów komunistycznych. Świetna pozycja dla młodzieży szukającej odrobiny wiedzy na temat nieodległej historii podanej w atrakcyjnych ciuszkach popkultury.

3. „Wojna światów” H. G. Wells

wojna swiatow

Gdzie kupić?

Jedna z najważniejszych powieści science fiction, która po oraz pierwszy w historii literatury ukazała wojnę totalną, pozbawioną jakichkolwiek zasad, ukazująca wizję masowo zadawanej śmierci na odległość. Była to także jedna z pierwszych powieści o inwazji obcych na Ziemię i przez lata stanowiła źródło inspiracji dla setek podobnych dzieł. Apokalipsa jaką zaserwował Wells u schyłku epoki wiktoriańskiej była czymś zupełnie nieznanym, a wyrafinowanie w zadawaniu śmierci i okrucieństwo Marsjan poruszających się w trójnożnych machinach bojowych były wręcz paraliżujące. Nawet dziś skutecznie potrafi przemówić do wyobraźni.

2. „Ubik” / „Człowiek z Wysokiego Zamku” / „Czy androidy marzą o elektrycznych owcach” Philip K. Dick

dick

Gdzie kupić?

Philip K. Dick należy do grona najważniejszych amerykańskich pisarzy. W powieściach i opowiadaniach, które budował na fundamencie fantastyki, przemycał swoje paranoje (strach przed korporacjami, infiltracją rządu, rozwojem technologicznym, itd.) i przemyślenia (o religii, naturze  człowieka i rzeczywistości), a jego proza do tej pory ma ogromny wpływ zarówno na literaturę jak i kinematografię spod znaku science fiction. Treści z jego książek raz, że doskonale oddziałują na wyobraźnię, a dwa, nadają się świetnie dla młodych, poszukujących czytelników oczekujących wciągających, niejednoznacznych i złożonych fabuł.

1. „W Górach Szaleństwa” / „Zew Cthulhu” / „Widmo nad Innsmouth” H.P. Lovecraft

zgroza_w_dunwich

Gdzie kupić?

Nie sposób wymienić liczby twórców, którzy nawiązywali bądź inspirowali się twórczością H.P. Lovecrafta – największego pisarza grozy, który stworzył osobliwą mitologię pełną kosmicznych, zdegenerowanych bóstw i specyficznego stylu pisania oddziałującego na czytelnika, a Cthulhu, Azathoth, Shub-Niggurath, Arkham czy Necronomicon to byty, które żyją już własnym życiem w popkulturze. Po twórczość Lovecrafta najlepiej sięgnąć w jak najmłodszym wieku, z tego względu, że stosowana przez niego charakterystyczna narracja, o ile zetknąć się z nią zbyt późno, w wielu przypadkach nie jest w stanie skutecznie przemówić do wyobraźni. A to wielka strata nie zaznajomić się z twórczością Samotnika z Providence, która wpłynęła m.in. na Stephena Kinga, Alana Moore’a, Williama S. Burroughsa, H.R. Gigera, Guillermo del Toro, Johna Carpentera, Neila Gaimana czy Mike’a Mignolę.

POZYCJE #20-11

The-Last-Boy-Scout-
Poprzedni

100 Najlepszych filmów kryminalnych i sensacyjnych (VI): 50-41

fot. Barbara Loranc-Paszylk
Następny

Piotr Patykiewicz: Fantastyka to po prostu kreowanie Inności

Paweł Deptuch

Paweł Deptuch

Miłośnik komiksów, scence-fiction, pulpy i kryminału. W latach 2004-2010 redaktor naczelny serwisu Carpe Noctem. Współpracował m.in. z Bicepsem, Czachopismem, Ziniolem, Kolorowymi Zeszytami, a swego czasu prowadził stałe kolumny związane z fantastyką w lokalnych periodykach. Od 2006 r. stały współpracownik miesięcznika Nowa Fantastyka. Autor kilku scenariuszy komiksowych i opowiadań. Legniczanin. Tata.

4 Comments

  1. 2015-06-08 at 12:28 — Odpowiedz

    dla młodzieży okej, ale dla dzieci? to raczej zestaw morderczych i psychopatycznych zabójców z kosmosu albo horrory Lovecrafta to raczej nie bardzo pasują drodzy redaktorzy moim zdaniem, ale cóż jest to zestaw subiektywny, więc wolnoć Tomku w swoim domku.Lista zacna ale nie dla dzieci.

  2. Paweł Deptuch
    2015-06-09 at 08:57 — Odpowiedz

    Jak sama nazwa wskazuje jest to ranking dla dzieci i młodzieży, a każda dziesiątka lektur została przyporządkowana odpowiedniej grupie wiekowej, podobnie jak i ta, która została zadedykowana odbiorcom w wieku lat piętnastu – czyli już osobom dojrzalszym i nastawionym na inny rodzaj doświadczeń niż dzieci w innych grupach wiekowych.

  3. 2015-06-18 at 19:41 — Odpowiedz

    Cały czas miałem problem, które książki wciskać młodemu, bo nie pamiętałem, kiedy sam je czytałem. Teraz mam ściągawkę :)

Dodaj komentarz